Oczyszczalnia Ścieków „Centrum”

Oczyszczalnia została wybudowana w latach sześćdziesiątych XX wieku. W tamtych czasach oczyszczanie ścieków prowadzone było jedynie metodami mechanicznymi poprzez kraty, piaskowniki, osadniki wstępne, natomiast osad wstępny ulegał fermentacji w Otwartych Komorach Fermentacyjnych. W latach siedemdziesiątych oczyszczalnia rozbudowana została o część biologiczną. Wybudowane zostały trzy komory tlenowe, dwa osadniki wtórne, dwie zamknięte Wydzielone Komory Fermentacyjne(WKF) wraz z instalacją biogazu wykorzystywaną do ogrzewania WKF, dobudowano również dwa większe osadniki wstępne. Kolejna modernizacja została przeprowadzona w latach 1995 - 1997 obiekt został rozbudowanyzmodernizowany. Celem przeprowadzonej modernizacji było sprostanie zaostrzonym normom określającym dopuszczalne stężenia zanieczyszczeń (zwłaszcza azotu i fosforu) w ściekach oczyszczonych. Inwestycja otrzymała nagrodę pierwszego stopnia „Budowa Roku 1997” (tzw. Budowlany Oskar) w ogólnopolskim konkursie PZITB.

Ówczesna rozbudowa objęła w części mechanicznej oczyszczalni montaż nowych krat rzadkich o prześwicie 2 cm oraz nowych czterech pomp ściekowych o przepustowości 1 500 m3/h, budowę budynku sit wyposażonego w sita gęste o prześwicie 2,5 mm, budowę drugiego piaskownika oraz zmianę funkcji dawnych osadników wstępnych o przepływie poziomym na komory biologicznej defosfatacji. W części biologicznej wybudowano dwie komory cyrkulacyjne oraz jeden dodatkowy osadnik wtórny. Oczyszczalnia zwiększyła przepustowość z   40 000 m3/d (po modernizacji w latach siedemdziesiątych) na 60 000 m3/d. Objętość komór biologicznego oczyszczania została zwiększona trzykrotnie, co pozwoliło na uzyskanie w nich warunków dla denitryfikacji i nitryfikacji. W części osadowej zlikwidowane zostały Otwarte Komory Fermentacyjne, dawne laguny osadowe, wybudowana została stacja zagęszczania osadu nadmiernego oraz stacja odwadniania osadu przefermentowanego. Praca oczyszczani została zautomatyzowana i wyposażona w nowoczesny wówczas system sterowania i wizualizacji. Wybudowano Budynek Obsługi Technicznej z centralną dyspozytornią.

W 2013 r. zakończyła się kolejna rozbudowa i modernizacja Oczyszczalni Ścieków „Centrum” w Dąbrowie Górniczej, projekt był elementem programu gminnego „Uporządkowanie gospodarki wodno-ściekowej w Gminie Dąbrowa Górnicza”. Inwestycja pozwoliła na przejęcie ścieków z uporządkowanego systemu kanalizacji zbiorczej ścieków komunalnych,w tym z wybudowanych nowych ciągów kanalizacyjnych oraz przerzut ścieków z likwidowanej Grupowej Oczyszczalni Ścieków w Strzemieszycach.

Całkowity koszt inwestycji wyniósł 34,9 mln PLN, z czego 19,6 mln PLN zostało dofinansowane ze środków WFOŚiGW w Katowicach,  z możliwością umorzenia do 50%  wartości pożyczki, z przeznaczeniem  na kolejne inwestycje środowiskowe. 

Modernizacja Oczyszczalni Ścieków „Centrum” objęła budowę nowych obiektów oraz zmianę funkcji części obiektów istniejących. Wprowadzone zostały zmiany, dostosowujące obiekt do zaostrzonych wymogów prawnych oraz wysokich standardów środowiskowych, w tym: 

  • obiekty i urządzenia oczyszczalni zostały kompleksowo włączone do centralnego systemu kontroli i nadzoru,
  • zmodernizowano zintegrowany system sterownia automatyczną pracą oczyszczalni, w tym wizualizację procesu oraz wprowadzono monitoring wewnętrzny obiektu,
  • modernizacja wydzielonych komór fermentacyjnych i zastosowanie odpowiednio szczelnej instalacji oraz efektywne wykorzystanie procesu  dezintegracji, w zmodernizowanym ciągu przeróbki osadów, poprawiło jakość osadu, poszerzając możliwości jego zagospodarowania, przy równoczesnym  ograniczeniu produkcji odpadów, a dodatkowo uzyskano  zwiększenie ilości wytwarzanego biogazu, stanowiącego źródło energii odnawialnej,
  • zabudowa kogeneratora do produkcji energii elektrycznej z biogazu, z odzyskiem energii cieplnej oraz wprowadzenie nowej generacji energooszczędnych urządzeń, umożliwia  oszczędne gospodarowanie energią, poprawiając bilans energetyczny obiektu,
  • wprowadzenie instalacji wody technologicznej, z wykorzystaniem oczyszczonych ścieków    do procesu technologicznego, ograniczy zużycie wody pitnej dla potrzeb technologicznych, przy równoczesnym zmniejszeniu ilość ścieków odprowadzanych do odbiornika,
  • hermetyzacja obiektów, dolegliwych zapachowo, ograniczy emisję aerozoli do powietrza atmosferycznego oraz zmniejszy uciążliwość obiektu dla środowiska, w tym dla najbliższego otoczenia oczyszczalni,
  • wysokie parametry oczyszczania ścieków pozytywnie wpłyną na stan środowiska naturalnego, na poprawę jakości wód powierzchniowych i podziemnych.

Do oczyszczalni dopływają głównie ścieki bytowo-gospodarcze oraz w niewielkiej ilości ścieki przemysłowe. W chwili obecnej oczyszczalnia „Centrum” przyjmuje ścieki w ilości ok. 16 000 – 20 000 m3/d w okresach bezdeszczowych i ok. 25 000 - 60 000 m3/d w czasie opadów deszczu, ze względu na częściowo ogólnospławny charakter sieci kanalizacyjnej. Obciążenie wyrażone Równoważną Liczbą Mieszkańców wynosi ok. 130 000. Ścieki oczyszczane są w trójstopniowym systemie oczyszczania, co zapewnia wysoki stopień redukcji zanieczyszczeń rzędu 82-97%.

Technologia oczyszczalni

Technologia oczyszczania ścieków oparta jest o metodę osadu czynnego, z podwyższonym usuwaniem związków biogennych. 

Ciąg technologiczny oczyszczania ścieków obejmuje:

  • kraty gęste z mechanicznym zagęszczaniem i odwadnianiem skratek,
  • pompownię ścieków,
  • piaskowniki z separacją, płukaniem i odwadnianiem piasku,
  • zespolone komory predenitryfikacji i biologicznej defosfatacji,
  • komorę przemiennego działania (z napowietrzaniem drobno pęcherzykowym)
  • dwie komory z symultaniczną denitryfikacją i nitryfikacją (zintegrowane usuwanie węgla i azotu) z kilkustopniowym napowietrzaniem powierzchniowym rotorami mamutowymi, 
  • instalację dozowania koagulanta do końcowego strącania fosforu, 
  • trzy osadniki wtórne o przepływie radialnym z usuwaniem ciał pływających.

Ścieki do oczyszczalni dopływają przez komorę wlotoweją trzema kolektorami, a następnie dwoma kanałami dopływają do budynku krat i przepompowni ścieków. 

Komora krat wyposażona jest w dwie kraty gęste zgrzebłowe mechaniczne o prześwicie 6 mm rynny spłukujące skratki oraz praso-płuczkę skratek. Skratki są płukane, odwadniane i higienizowane. Po kracie gęstej ścieki dopływają do komory czerpalnej głównej przepompowni ścieków i są przepompowywane układem pomp do koryta dopływowego do piaskowników, w których następuje kolejny etap oczyszczania mechanicznego zatrzymanie zawiesin mineralnych (piasku) na czterokomorowym piaskowniku wyposażonym w zgarniacze tarczowe piasku. Piasek odprowadzany jest do separatora i płuczki piasku, odwadniany grawitacyjnie i higienizowany. Skratki oraz zawartość piaskowników są okresowo usuwane na wysypisko śmieci.

Kolejny etap to biologiczne oczyszczanie ścieków z wykorzystaniem osadu czynnego. 

Osad recyrkulowany odtleniany jest w strefie predenitryfikacji beztlenowej komory zespolonej, w której przy udziale ok. 10% dopływających ścieków następuje denitryfikacja pozostałych po oczyszczeniu azotanów. Pozostała cześć ścieków wpływa do części komory, w której rozpoczyna się biologiczna defosfatacja. 

Z komory zespolonej ścieki kierowane są do komory przemiennego działania lub bezpośrednio do cyrkulacyjnych komór denitryfikacji i nitryfikacji. Komora przemiennego działania z napowietrzaniem drobno-pęcherzykowym może być wykorzystywana okresowo lub stale jako wstępny stopień nitryfikacji lub denitryfikacji. Podstawowe procesy usuwania azotu są prowadzone w dwóch równoległych cyrkulacyjnych komorach denitryfikacji - nitryfikacji (łączna pojemność 21.000 m3) przez strefowe napowietrzanie komór. W komorach zastosowano napowietrzanie powierzchniowe za pomocą wirników mamutowych (na każdej z komór 7 rotorów). Sterowanie procesami napowietrzania odbywa się automatycznie w zależności od zapotrzebowania na tlen, w oparciu o pomiary stężenia azotu amonowego lub azotu azotanowego.

Po zakończeniu procesu oczyszczania ścieki kierowane są przez układ komór rozdzielczych do trzech radialnych osadników wtórnych. W komorach rozdzielczych odbywa się chemiczne strącanie fosforu, gdy biologiczna defosfatacja okazuje się niewystarczająca do utrzymania stężenia fosforu w ściekach oczyszczonych do 1,0 mg P/dm3. W osadnikach następuje rozdział oczyszczonych ścieków od osadu czynnego a oczyszczone ścieki odprowadzane są do odbiornika – Potoku Pogoria.

Powstające, w procesie oczyszczania ścieków, osady podlegają unieszkodliwieniu, które obejmuje procesy zagęszczania, stabilizacji beztlenowej i odwadniania.

Ciąg technologiczny przeróbki osadów ściekowych obejmuje: 

  • zagęszczacze mechaniczne osadu nadmiernego,
  • dezintegrację ok. 30 % osadu zagęszczonego,
  • stabilizację beztlenową osadu w trzech zamkniętych wydzielonych komorach fermentacyjnych (WKF),
  • magazynowanie i grawitacyjne zagęszczanie osadu przefermentowanego,
  • odwadnianie osadu na prasach sitowo – taśmowych.

Stabilizacja osadów ściekowych prowadzona jest na drodze fermentacji metanowej, mezofilowej w temperaturze 35-370C. W wyniku fermentacji jako produkt uboczny powstaje gaz fermentacyjny (biogaz), który jest wykorzystywany do produkcji energii elektrycznej oraz ogrzewania osadu cyrkulowanego z WKFów. Przefermentowany osad jest magazynowany i zagęszczany grawitacyjnie, a następnie odwadniany na prasie sitowo-taśmowej. Ustabilizowany odwodniony osad ściekowy pofermentacyjny spełnia wymagania dla osadów, które mogą być wykorzystywane do rekultywacji terenów na cele nierolne. Końcowy osad z oczyszczalni wykorzystywany jest przez jego odbiorcę do kompostowania.

Schemat technologiczny Oczyszczalni Ścieków „Centrum”.  

 

PWiK Dąbrowa Górnicza

Internetowe Biuro Obs³ugi Klienta
Pogotowie Wodno kanalizacyjne 994
© 2006 - 2017 Dąbrowskie Wodociągi Sp. z o.o. Dąbrowa Górnicza
Dom mediowy Pimedia